Flexwerken als medicijn tegen burn-outs

Originele tekst: La flexibilité pour lutter contre le burn-out une fausse
Schrijver: Sophie Henrion, LinkedIn, Marketeer Protime BE-FR 
Vertaling en bewerking: Quirijn van der Haven, LinkedIn, Marketeer Protime NL

Flexibiliteit als tool tegen een burn-out: Een goed idee?

1 januari 2016 ging in Nederland de Wet Flexibel Werken van kracht, waarbij de werknemer aan de werkgever mag vragen of hij/zij een andere tijd of op een andere locatie mag werken. Ook in België gaan er stemmen op tot flexibilisering van de arbeidsmarkt. Politicus Kris Peeters komt met een voorstel met een jaarnorm, waarbij er niet meer uitgegaan wordt van een werkweek van 38 uur, maar een gemiddelde van 38 uur per week op jaarbasis. Het moet mogelijk worden om de ene week 45 uur te draaien en de andere week 31 uur.

Ook de Belgische minister van Defensie en Ambtenarenzaken, Steven Vandeput, kwam met een ‘flexwerk’-plan op tafel om een burn-out te voorkomen. Het is een antwoord op cijfers die onlangs gepubliceerd werden, waarin duidelijk werd dat ambtenaren een relatief hoog ziekteverzuim hebben en relatief veel kans hebben op een burn-out. Federale ambtenaren zitten gemiddeld 16,3 dagen per jaar ziek thuis, meer dan een kwart van die ziektedagen komt door stress, oververmoeidheid en burn-outs.

Vandeput wil namelijk het ‘burn-out probleem’ oplossen door de invoering van een ‘flex-office’ en door flexibele werktijden in te voeren. Ambtenaren zullen meer vanuit andere kantoren in de buurt kunnen werken, hun eigen uren regelen of zelfs tijdelijk kunnen werken in de privésector. Bovendien, door dit plan zal er ook vanuit huis gewerkt kunnen worden.

In praktijk zal dit zeer uitdagend worden. Voor flexibel werken is namelijk workforce empowerment nodig. Zonder deze empowerment zullen ambtenaren die al tegen een burn-out zitten verder isoleren en eerder overspannen raken. In tegenstelling tot wat velen denken, kunnen flexibele werktijden voor stress en extra werkdruk zorgen.

De hamvraag: Hebben ambtenaren dit echt nodig?

Om dit voorgestelde flexibele model te verwezenlijken moeten ambtenaren veel meer gemotiveerd worden en blijven. Er zijn verschillende theorieën over motivatie, er is geen universeel model voor succes:

De klassieke theorie beschrijft het voorzien in de basisbehoeften van de werknemer als de motor van motivatie (het hebben van een goed salaris, goede arbeidsomstandigheden, zekerheid, …). Met de evolutie van onze levenstandaard en ons kennisniveau zijn onze gewoonten en noden veranderd en zijn deze basisbehoeften belangrijker dan ooit.
Als iemand niet tevreden is met het salaris, voelen ze zich niet in lijn met het bedrijf en hebben ze niet het gevoel dat ze profiteren van werkzekerheid. Deze werknemers zullen om zich heen gaan kijken en vergelijken. Er ontstaat een gebrek aan verbondenheid, gebrek aan eigenwaarde en vervulling. Dit is vruchtbare grond voor een burn-out en heeft niets te maken met werktijden.

Tijdens de industrialisatie en met de opkomst van de white-collar-bedrijven zijn er tal van andere motivatietheorieën ontwikkeld. Deze theorieën kwamen veelal tot dezelfde conclusie: Motivatie is iets individueels en staat dicht op ieders persoonlijke verwachtingen en doelstellingen.

Rond het jaar 2000 groeide de media-aandacht voor nieuwe, innoverende businessmodellen. Voorbeeld is Bill Gates van Microsoft, die de focus legde op het luisteren naar behoeften en managen van verwachtingen. Deze ‘New World of Work’ heeft flexibiliteit, zelfstandigheid en samenwerking als belangrijkste uitgangspunten om werknemers te motiveren.

Werkt een corporate businessmodel in de publieke sector?

Er is al bewijs dat de ‘New World of Work’ in de publieke sector werkt. De FOD Sociale Zekerheid heeft in 2009 dit concept toegepast. Hierdoor is aanwezigheid niet meer noodzakelijk en wordt er vanuit huis gewerkt.

Dit levert een hoop voordelen, maar ook bepaalde nadelen op. Communicatie onderling is ongekend groot belang. Door de ontwikkeling van nieuwe tools is iedereen voortdurend op de hoogte over de voortgang van werk. Om dit mogelijk te maken is er flink aanspraak geweest op de IT-afdeling. Er zijn diverse middelen ingezet om deze werkwijze mogelijk te maken. Een praktische punt, werk moet wel werkbaar blijven. Vanuit cultureel punt was er veel moeite om deze nieuwe werkfilosofie te implementeren.

Bij FOD Sociale Zekerheid waren de volgende ingrediënten reden tot succes:

  • Steun vanuit de overheid
  • Een nieuw bestuur met een grote honger en wil naar verandering
  • Betrokkenheid van personeel
  • Vervanging van computer(toepassingen)
  • Focus op resultaten in plaats van de manier om tot deze resultaten te komen
  • Duidelijke communicatie over doelstellingen en verwachtingen naar de werknemers toe

Kunnen alle organisaties over gaan op het nieuwe werken?

Nee. Zoals professor Laurent Taskin, hoogleraar organisatie-management aan de Leuven School of Management al meerdere malen heeft genoemd, het Nieuwe Werken is niet altijd toepasbaar. Logisch ook, er zijn nou eenmaal banen waarbij mobiliteit inherent is aan de functie. Slechts 2,8% van de Belgische werknemers werkt momenteel niet op een vaste locatie. Anders gezegd, 97,2% gaat dagelijks naar kantoor toe.

Sommige organisaties kunnen niet zonder de klassieke manier van werken. Ze zullen dan inboeten op het gebied van betrouwbaarheid, snelheid of cultuur. Om toch de switch te kunnen maken naar het Nieuwe Werken moet er meer ruimte komen voor initiatieven die flexibiliteit weten te combineren met HR-management tools, zoals timemanagement, projectmanagement en betere communicatiesystemen.

Het is iets wat noodzakelijk is als dit voorstel van Vandeput concreet zal worden. Als er inderdaad gewerkt gaat worden met aangepaste tijden, of zelfs met glijtijden op jaarbasis, moeten er hulpmiddelen komen zoals timemanagement, communicatie en projectmanagement oplossingen.

Een goed idee?

De burn-out is afhankelijk van veel meer dan alleen flexibel werk. Het is een goed begin, maar de andere behoeften van ambtenaren mogen niet vergeten worden, alsmede de praktische overwegingen.

News

Bezoekersregistratie systeem ProVisit volledig vernieuwd!

ProVisit is volledig vernieuwd. De bezoekersregistratie software heeft een compleet vernieuwde User Interface waardoor ProVisit nu ook gebruikt kan worden op een smartphone, tablet of kiosk.

Blog

Parkeergigant Indigo Park kiest voor social software van Protime

Protime 360 is een zogenaamde ‘social software’ oplossing van Protime. Hierin kunnen o.a. de strategische doelstellingen van Indigo Park gemakkelijk worden opgevolgd en zijn medewerkers veel beter geïnformeerd!